ดรรชนี ๔ อย่าง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 121

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๗๓ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถึงพระราชาจักรพรรดิไว้โดยความว่า พระราชา จักรพรรดิทรง ตั้งอยู่ในธรรม ทรงเป็นพระธรรมราชา ไม่ทรงยังจักรอันไม่มีพระราชาให้เ

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถึงพระราชาจักรพรรดิที่ตั้งอยู่ในธรรม ทำให้พระราชาเป็นธรรมราชา ซึ่งมีความเคารพต่อธรรม มีธรรมเป็นธงและตราในการปกครอง พระองค์ทรงจัดการรักษาความสงบสุข โดยธรรมทั้ง 5 ประการ เป็นส่ว

มีการศึกษา ซึ่งในสมัยเมื่อ ๒๐ กว่าปี ที่มีวาตภัยแหลมตะลุมพุกนั้น ก็เคยคล้าย ๆ กัน อย่าง” อนึ่ง ในวโรกาสเสด็จออกมหาสมาคม ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เช้าวันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๓๑ ได้มีพระราชดำรัสว่า “ข้าพเ

พระราชดำรัสที่เผยแพร่ในวันที่ 5 ธันวาคม 2531 แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาแผ่นดินและความเป็นไทย โดยเน้นให้ประชาชนมาร่วมมือกันสร้างเสริมพลังความรู้และความดี เพื่อให้ชาติเข้มแข็งและมีความเจริญรุ่งเ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๙๐ ព៨៦ ในปีนี้ (๒๔๙๐) จักเลือกธรรมมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ อาชีวะความเป็นผู้ตรง ๆ ยาจโยคตา ความเป็นผู้ควรเป็นที่ขอ ๑. (อาชวะ ถวาย พ.ศ. ๒๔๘๐) ยาจโยคตา

ในปี ๒๔๙๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการเลือกธรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ เช่น ความบริจาคและการไม่ตระหนี่ พร้อมยกคำสอนจากบาลีเกี่ยวกับการให้และการช่วยเหลือผู้อื่นว่ามีความสำคัญต่อการดำรงชีวิต โ

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 108 กัมมธารยสมาส [๔๕] นามศัพท์ ๒ บท มีวิภัตติและวจนะเป็นอย่างเดียวกัน บทหนึ่งเป็นประธาน คือ เป็นนามนาม, บทหนึ่งเป็นวิเสสนะ คือ เป็นคุณนาม หรือเป็น

บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความหมายที่หลากหลาย เช่น การใช้คำว่า 'มห' เพ

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 113 [อย สตฺโต สัตว์นี้ ] มิใช่ม้า. น อริโย = อนริโย [อย ชโน ชนนี้ มิใช่พระอริยเจ้า." เป็นต้น เรียกว่า อุภัยตัปปุริสะบ้าง กัมมธารยะมี น เป็นบทหน้าบ

เนื้อหาในหน้าที่ 113 ของหนังสือกล่าวถึงหลักไวยกรณ์ภาษาบาลี เช่น อุภัยตัปปุริส และการศึกษาเกี่ยวกับสมาสและกัมมธารยะ โดยมีการเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างสมาสสองประเภทนี้ พร้อมอธิบายถึงลักษณะของวิภัตติแ

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 115 วิเสสโนภยบท เป็นบทวิเสสนะทั้ง ๒ บท ทวันทวสมาส เป็นบท ประธานทั้งสิ้น [ 88 ] สมาสที่มีอุปสัคหรือนิบาตอยู่ข้างหน้าชื่ออัพยยีภาวสมาส ๆ มี ๒ อย่าง

บทนี้เสนอเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะการวิเคราะห์วจีวิภาค สมาส และตัทธิต รวมถึงวิธีการใช้และตัวอย่างที่ชัดเจนในการศึกษาภาษา โดยแสดงให้เห็นถึงบทวิเสสนะและการใช้อุปสัคหรือนิบาตกับสมาสต่างๆ พร้อม

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 128 อุปมาบุพพบทกัมมธารยะ ไม่มีอุปมานุตตรบท. ในสัททนิติ ยกเอา อุปมาบุพพบท เป็น พหุพพิหิเสีย แสดงแต่ อุปมานุตตรบท ข้าพเจ้า เห็นควรจะมีทั้ง ๒ อย่าง จ

เนื้อหานี้นำเสนออุปมาบุพพบทในบริบทของบาลีไวยกรณ์ ซึ่งมีการกล่าวถึงการแปลและความสำคัญของทิคุสมาส โดยเน้นว่ามีอรรถตามบทหน้าและบทหลังเมื่อเปรียบเทียบกับสมาสอื่น ๆ รวมถึงการอ้างอิงถึงคำภีร์และงานของอาจารย

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 165 จินฺตุ เป็นไปในความ คิด (จินฺตุ + เณ ณย + ติ] สำเร็จรูปเป็น จินเตติ, จินฺตยติ ย่อมคิด [สกัมมธาตุ - อกัมมธาตุ] ในธาตุทั้ง ๔ หมู่น

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ส่งเสริมความเข้าใจในวจีวิภาค โดยเฉพาะธาตุที่แบ่งออกเป็นสองประเภทคือ สกัมมธาตุ ซึ่งมีกรรมและ อกัมมธาตุ ที่ไม่มีกรรม เช่น ธาตุที่หมายดอกจันทน์จัดเป็น อกัมมธาตุ ขณะที่ อิกขุ ถ

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 205 ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้า จึงนั่งแล้ว ณ ส่วนข้างหนึ่ง b ៩ ៨ ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้แล้วข้างต้น (๑๓๐) ว่าธาตุกิตก์นั้นไม่แปลก กับธาตุอาขย

ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์นี้ ซึงพระผู้มีพระภาคเจ้าได้กล่าวถึงวาจกซึ่งจัดเป็น ๕ อย่าง โดยมีความเชื่อมโยงกับธาตุอาขยาต มีการอธิบายถึงประเภทต่างๆ ของวาจก รวมถึงตัวอย่างเพื่อแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ง

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 216 เรียกว่า พากย์ เช่น ปุตฺโต มาตาปิตเรา สมสม ปฏิปชฺชนฺโต ปลิศ ลภติ เป็นตัวอย่าง, ตอนมีกิริยาอาขยาตหนึ่ง ๆ นับเป็น พากย์หนึ่ง ๆ (๑๕) การศึกษาวิธีประกอบคำ

บทนี้กล่าวถึงวิธีการศึกษาตำราเกี่ยวกับพากย์ในบาลี โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างบทต่าง ๆ และกฎการประกอบประโยค การศึกษาวิธีการเชื่อมโยงคำพูดจะช่วยให้การเรียนรู้มีประสิทธิภาพมากขึ้น รวม

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 217 ๔. เป็นของที่เขาทำ ในพากย์ที่เป็นกรรมวาจาและเหตุกรรม วาจก เรียกชื่อว่า วุตฺตกมุม, อุ, กลยาณกมุม กาตพฺพ์, สงโฆ ฌาเปตพฺโพ. (๑๕๑) บทนามนาม ที่ประกอบด้วยท

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการของบาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ โดยเฉพาะการใช้บทนามนามในอรรถ 5 รูปแบบตามการทำงานร่วมกับกิริยา เช่น การทำ การไปถึง การใช้ให้ทำ และการรับพูด นอกจากนี้ยังมีการแสดงถึงการเมตตา การทำให้

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 218 (๑๕๒) บทนามนาม ที่ประกอบด้วยตติยาวิภัตติ ใช้ในอรรถ 5 อย่าง เข้ากับกิริยาบ้าง เข้ากับนามบ้าง เข้ากับอัพยยศัพท์บ้าง ดังนี้ :- ๑. เป็นวัตถุเครื่องทำ (ด้วย

บทนี้เน้นการใช้ตติยาวิภัตติในบาลีไวยากรณ์ โดยอธิบายถึงบทนามนามและการทำหน้าที่ต่างๆ ในอรรถ พบว่ามีการใช้งานใน 5 วิธีกับกิริยาและนาม พร้อมตัวอย่างที่ชัดเจนในการประยุกต์ใช้.

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 22 ๑. เนื่องด้วยเป็นเจ้าของพัสดุ (ของ) เรียกชื่อว่า สามีสมพนฺโธ อุ. ภิกฺขุสฺส จีวร์. ๒. เนื่องอยู่ในหมู่ (แห่ง) เรียกชื่อว่า สมุหสมพนฺโธ Q. โคฌาน์ ยูโถ. ๓.

เนื้อหานี้เกี่ยวกับกฎและหลักการของไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะเกี่ยวกับการจำแนกประเภทการใช้พัสดุและวากยสัมพันธ์ เช่น สมพนฺโธ, นิทฺธารณ์ และบทนามนามที่ประกอบด้วยสัตตมีวิภัตติในอรรถคัมภีร์ การใช้และการประยุกต์

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 222 (๑๕๗) บทนามนาม ที่เป็นคำสำหรับร้องเรียก เรียกชื่อว่า อาลปน, อุ, ธมฺม โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ. (๑๕๘) บทคุณนาม ใช้ในอรรถ ๓ อย่าง ดังนี้: เป็นเครื่องทำนามนา

บทนี้พูดถึงการใช้คำในบาลีไวยากรณ์ เช่น บทนามนามที่ใช้เรียกชื่อ รวมถึงการใช้คุณนามในสามกรณีที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังกล่าวถึงบทสัพพนามและความสำคัญของบทย่อยต่าง ๆ ในบริบทของวากยสัมพันธ์เพื่อให้เข้าใจการ

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 225 บทกิริยาในพากย์ ๔. ถ้าเป็นอาขยาต ได้ชื่อตามวาจกแจกเป็น ๕ อย่าง ดังนี้: ก. กัตตุวาจก เรียกชื่อว่า กตฺตุวาจก อาขยาตปท. อุ. สูโท โอทนํ ปจติ. ข. เหตุกัตตุว

บทนี้กล่าวถึงประเภทของอาขยาตในบาลีไวยากรณ์ที่มีด้วยกัน ๕ ประเภท ได้แก่ กัตตุวาจก, เหตุกัตตุวาจก, ภาววาจก, กรรมวาจก, และเหตุกรรมวาจก พร้อมทั้งชี้แจงว่ากิตก์ทำหน้าที่เช่นเดียวกับอาขยาต โดยใช้ชื่อว่า กิต

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 235 อุทาหรณ์ผูกเป็นแบบเทียบดังนี้: อย ทนฺโธ โหติ, โวสาน ปน อนาปชฺชิตา นิจฺจเมว สตฺถิ สิกฺขติ ครหโชตกนิบาต ๑๒. ถ้าความท่อนต้นกล่าวชม, ความท่อนหลังกล่าวติ,

บทความนี้สำรวจการใช้ นิบาต ในบาลี โดยเริ่มจากการอธิบายถึงความหมายและหลักการใช้งาน พร้อมตัวอย่างที่แสดงถึงความแตกต่างของการชมและการติในข้อความ นอกจากนี้ ยังมีการพูดถึงการควบพากย์และสมุจจยะในวากยสัมพันธ

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 237 อนุกกัฑฒนัตถนิบาต ๓. การชักเอาความท่อนต้นมาพูดในความท่อนหลังอีก เรียกว่า อนุกกฑฒน์, ในอรรถนี้ ใช้นิบาตคือ จ เป็นพื้น เรียกชื่อว่า อนุกกฑฺฒนฺตฺโถ, ตรงต

ในบทนี้ได้กล่าวถึงอนุกกัฑฒนัตถนิบาต ซึ่งเกี่ยวข้องกับการยกความหมายจากท่อนต้นมาพูดในท่อนหลัง โดยมีตัวอย่างและวิธีการใช้งานที่ชัดเจน นอกจากนี้ยังอธิบายวิกัปปัตถนิบาต ที่เป็นการแยกพากย์หรือบทในภาษาบาลีโด

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 8 ๑๖๕. โสฬส สิสฺสา อตฺตโน สตฺถาร์ อุปคตา ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นมคธ ๑๖๖. พระอรหันต์ ท. ๖๑ เกิดขึ้นแล้ว ในโลก ๑๖๗. สาวก ท. ใหญ่ ของพระผู้มีพระภา

อุภัยพากยปริวัตน์เป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญสำหรับการศึกษาเกี่ยวกับศาสนาและอักษรศาสตร์ โดยมีการกล่าวถึงพระอรหันต์และสาวกพระผู้มีพระภาค รวมถึงตัวอย่างประโยคและการแปลที่ผู้เรียนต้องทำ เช่น การอธิบายเรื่องรา

- หน้าที่ 5 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ก็ทางแห่งวิสุทธินั้น ในพระบาลีลางแห่งทรงแสดงเนื่องด้วย ธรรมเพียงวิปัสสนาอย่างเดียว ดังที่ตรัสว่า "เมื่อใด บุคคลเห็นด้วยปัญญาว่าสังขารทั้งปวง ไม่เที่ย

เนื้อหานี้แสดงถึงทางแห่งวิสุทธิโดยการเข้าใจวิปัสสนา การศึกษาเกี่ยวกับฌานและปัญญา รวมถึงธรรมที่สำคัญเช่นกรรมและศีล ซึ่งเน้นว่าการเข้าถึงพระนิพพานนั้นไม่เกี่ยวกับสายโลหิตหรือทรัพย์สิน แต่เกี่ยวข้องกับคว

หน้าที่ 9 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ก็แลด้วยพระธรรมเทศนาเพียงเท่านี้ ย่อมเป็นอันพระพุทธองค์ ได้ทรงประกาศ (๑) สิกขา ๓ (๒) ศาสนามีความงาม ๓ อย่าง (๓) อุปนิสัยแห่งคุณวิเศษมีความเป็นผู้ได้วิช

ในบทความนี้มีการพูดถึงการประกาศของพระพุทธองค์เกี่ยวกับสิกขา ๓ และความงามในพระศาสนา โดยยกตัวอย่างศีลซึ่งเป็นเบื้องต้นแห่งกุศลธรรม ถือเป็นสิ่งที่นำมาซึ่งคุณงามความดี และความไม่ทำบาปก็มีบทบาทสำคัญในการดำ